درباره  ارگونومی چه می دانید ؟!!

» درباره ارگونومی چه می دانید ؟!!

امروزه کار با انواع ابزار و وسایل مختلف و کاربرد آنها در زندگی امری عادی است. در چنین وضعی عدم تطابق توانایی های محدود انسان با محیط کار، شغل و تجهیزات به کار گرفته شده، باعث ایجاد مشکلات و بیماری های متعددی به ویژه اختلالات اسکلتی ــ عضلانی می شود. علم ارگونومی یا همان مهندسی عوامل انسانی برای پیشگیری از بروز اختلالات اسکلتی ــ عضلانی که ناشی از عدم تناسب توانمندی های انسان و نوع کاری است که او انجام می دهد، به یاری انسان می آید و به سلامت افراد و افزایش بهره وری نیروی کار می انجامد. کاربرد علم ارگونومی فقط به محیط کار محدود نمی شود بلکه کل زندگی افراد را در بر می گیرد. بخش بزرگی از علم ارگونومی بر اساس عقل سلیم استوار است و هر فردی می تواند با ارایه ایده های مناسب در مورد بهبود شرایط کار، ابزار و تجهیزات آن را فراهم آورد.

با توجه به اهمیت ارگونومی، اگرچه تولیدکنندگان ابزار و وسایل، امروزه تلاش می کنند تا محصولات خود را مطابق با اصول ارگونومی طراحی کنند، ولی علم ارگونومی به آن محدود نشده، بلکه بر استفاده صحیح از وسایل دارای طراحی مناسب نیز تأکید دارد. برای نمونه در هنگام کار با گوشی یا تبلت توصیه می شود به جای یک دست از دو دست استفاده شود یا برای انتخاب دوچرخه مناسب هـر فرد توصیه می شوداز دوچرخه ای استفاده شود کـه در زمان دوچرخه سواری زاویه بین ران وساق پا وقتی رکاب پایین است 25تا30باشداز جمله وسایلی که به طور روزمره توسط افراد مختلف از جمله دانش آموزان و دانشجویان مورد استفاده قرار می گیرد کوله پشتی است. وزن، نحوه حمل ومدت زمان حمل کوله پشتی ازمواردی هستند که اگر نکات ارگونومی در استفاده از آنها رعایت نشود، موجب تغییر در راستا و انحناهای ستون فقرات، اختلالات و دردهای اسکلتی ــ عضلانی نظیر درد کمر و شانه، ایجاد فاصله میان مهره ها، بروزتغییرات قلبی ــ عروقی، تنفسی و تغییرات الگوی راه رفتن در نوجوانان خواهد شد.

نکات ارگونومی استفاده از کوله پشتی عبارت اند از: کوله پشتی به همراه محتویات آن نباید بیشتر از 10درصد وزن شما باشد. به عنوان مثال اگر وزن شما50 کیلوگرم است، نباید کوله پشتی سنگین تر از 5 کیلوگرم را حمل کنید. هنگام خرید، کوله پشتی را طوری انتخاب کنید که سبک تر بوده و در قسمت های پشت و بندها از اسفنج  استفاده شده باشد و برای توزیع مناسب تر نیرو، بندهای شانه ای آن پهن بوده و حتما دارای دوبندباشد بهتر است در چیدمان وسایل کوله پشتی، اشیای سنگین تر در قسمت عقب کوله پشتی، نزدیک به پشت، اشیای با وزن متوسط در قسمت میانی و اشیای سبک در جلوی کوله پشتی قرار بگیرند و تا حد امکان از تمام فضای کوله پشتی استفاده شود. چنانچه پس از چیدمان وسایل در کوله پشتی، وزن آن بیش از حد استاندارد گردد، وسایل مازاد با دست ها حمل گردد. کوله پشتی نباید روی پشت شل بسته شود بلکه بندهای شانه ای آن باید طوری تنظیم شوند که کوله پشتی به طور کامل قالب پشت بدن را بپوشاند. همچنین،هنگام پوشیدن کوله پشتی دقت کنید بندهای شانه ای، به شکل متقارن تنظیم شوند یعنی یکی شل و یکی سفت نباشد

اصول ارگونومی

ارگونومی دارای اصولی است که با رعایت آنها در تمام محیط ها از قبیل خانه، محیط کار و… می توان خطرابتلا به ناهنجاری های اسکلتی ــ عضلانی را به حداقل رساند. این اصول عبارت اند از:

اصل 1: با وضعیت بدنی خنثی (طبیعی) کار کنید. شکل ستون فقرات انسان شبیه S انگلیسی است. . در علم ارگونومی بر حفظ منحنی S شکل و حالت طبیعی ستون مهره ها تأکید می شود و قسمت پایین کمر در این منحنی بسیار مهم است.

 اگر در حالت ایستاده قرار گرفته اید، از یک تکیه گاه مناسب برای قرار دادن پا بر روی آن استفاده کنید. این کار باعث ایجاد یک زاویه مناسب در ستون فقرات می شود.

 کارکردن طولانی مدت در حالت پشت با منحنی Cانگلیسی، فشار زیادی را بر پشت وارد می کند. وجود حمایت کننده مناسب باعث حفط انحناهای ستون فقرات می شود. بنابراین لازم است برای کارکردن طولانی مدت درحالت نشسته، از یک حمایت کننده مناسب ستون فقرات استفاده شود.

 زاویه مناسب گردن را حفظ کنید.به این منظور تجهیزات خود را به گونه ای تنظیم کنید که گردن در وضعیت خنثی قرار گیرد و تحت فشار نباشد.

 بازوها را در کنار بدن طوری قرار دهید که شانه ها در حالت استراحت قرار گرفته باشند.

 با قرار دادن مچ دست و ساعد در یک سطح، مچ دست را در وضعیت خنثی قرار دهید.


اصل 2-برای انجام کار، روش هایی را به کار بگیرید که باعث صرف نیروی کمتر شود.


اصل 3:وسایل را در محدوده دسترسی آسان قرار دهید. یکی از مشکلات رایج، دسترسی به داخل جعبه ها و کارتن هاست که با ثابت قراردادن آنها بر روی یک سطح شیب دار می توان به راحتی آن را برطرف کرد.


اصل 4: در ارتفاع مناسب کار کنید. یکی از مثال های آن کار با رایانه یا کیبورد است. همچنین ارتفاع سطح کارتان را با توجه به نوع کار تنظیم کنید. انجام کارهای سنگین را کمی پایین تر از ارتفاع آرنج و کارهای سبک و ظریف را کمی بالاتر از ارتفاع آرنج تنظیم کنید.


اصل 5: حرکات اضافی انگشت ها، مچ دست و بازوها را در ضمن انجام کار کاهش دهید. این اصل بر تعداد حرکات در طول روز تکیه دارد. یکی از راه های کاهش تعداد حرکات، استفاده از ابزار قوی تر است؛ برای مثال استفاده از دریل به جای پیچ گوشتی.


اصل 6: انجام کارهای ایستا (استاتیک) با یک عضو مانند کار با دریل روی سقف را به حداقل برسانید.


اصل7: با اصلاح جزئی میز کار خود نقاط فشاری را که به شما آسیب می رساند به حداقل برسانید.


اصل 8: فضای کافی را برای انجام کارها در نظر بگیرید.


اصل9:علاوه برانجام روزانه فعالیت های جسمانی، هنگام انجام کار های طولانی مدت، از حرکات کششی مناسب برای رفع خستگی عضلات خود استفاده کنید.


اصل10: تلاش کنید تا حد امکان در محل کار و زندگی خود، یک محیط راحت و زیبا فراهم آورید

آخرین مطالب این وبلاگ